Luason
← Poradniki

Jak przechowywać orzechy, kawę, przyprawy i suszone owoce

Wilgotność, aktywność wody, temperatura i wilgotność powietrza dla nerkowców, pieprzu, kawy, kasji i suszonych owoców: od kontenera po magazyn i reklamację.

Cztery zwykłe worki jutowe ułożone na drewnianej półce w stodole

Importer przypraw z Gdańska odbiera w styczniowy poranek kontener 20ft z pieprzem czarnym. Kontener spędził noc na nabrzeżu przy minus pięciu stopniach, a kierowca od razu cofa go do ogrzewanego magazynu i otwiera drzwi. Do południa worki 25 kg z zewnętrznej strony stosu są wilgotne w dotyku. Mimo to trafiają na regały, a jeden rząd staje przy ścianie zewnętrznej. W kwietniu ten rząd pachnie stęchlizną. Ubezpieczyciel prosi o zdjęcia zrobione przy otwieraniu drzwi i o zawiadomienie wysłane do armatora. Nie ma ani jednego, ani drugiego.

Orzechy, kawa, przyprawy i suszone owoce dobrze się przechowują, dopóki otaczające powietrze nie jest w stanie ich zawilgocić. W praktyce oznacza to kilka zasad. Towar powinien wyjeżdżać z wilgotnością nie wyższą niż w umowie. Wilgotność względna powietrza w magazynie powinna pozostawać poniżej około 65 do 70% i z dala od progu 75%, przy którym zaczyna się rozwój pleśni. Orzechy najlepiej trzymać w 0 do 10°C, jeśli to możliwe. Towar stoi na paletach z dala od ścian, przyprawy osobno od orzechów i kawy, a najstarsza partia wychodzi jako pierwsza. W porcie zimny kontener otwiera się dopiero wtedy, gdy się ogrzeje, a wszystko trzeba sfotografować, zanim ruszy pierwszy worek.

Cztery zwykłe worki jutowe ułożone na drewnianej półce w stodole

Ilustracja

Wilgotność z umowy jako wilgotność powietrza

Suchy produkt wymienia wodę z otaczającym powietrzem, dopóki oba nie osiągną równowagi. Aktywność wody (aw) mówi, gdzie leży ta równowaga: amerykańska FDA definiuje ją jako równowagową wilgotność względną podzieloną przez 100. Produkt o aw 0,65 jest w równowadze z powietrzem o wilgotności względnej 65%. Wilgotniejsze powietrze dodaje mu wody, a suchsze powoli ją odbiera.

W naszym katalogu plastry mango suszone na miękko mają aktywność wody do 0,65, a plastry low sugar do 0,60. Według Kansas State University dolna granica dla pleśni i drożdży wynosi około 0,61. Klasa miękka leży tuż nad tą granicą i dobrze się przechowuje dzięki cukrowi i opakowaniu. W powietrzu o wilgotności powyżej 65% wchłania wodę i przesuwa się jeszcze bliżej pleśni.

Niemiecki serwis ubezpieczycieli transportowych TIS (Transport Information Service) wyznacza próg rozwoju pleśni dla ładunków higroskopijnych na 75% wilgotności względnej. Zimny towar przy tej samej zawartości wody jest w równowadze z suchszym powietrzem, więc chłodniejsze przechowywanie daje większy zapas do tej granicy.

Liczby dla każdego produktu

Wilgotność i opakowania pochodzą z naszego katalogu, warunki klimatyczne z TIS. TIS nie ma strony o suszonym mango, dlatego zastępczo podajemy dane dla sułtanek, innego suszonego owocu bogatego w cukier.

Produkt Wilgotność, maksimum (nasz katalog) Opakowanie eksportowe (nasz katalog) Temperatura (TIS) Wilgotność względna (TIS)
Orzechy nerkowca 5% dla W180 do W450, 4,5% dla LBW320, 4,7% dla połówek i kawałków Worek próżniowy PE 10 kg lub 11,34 kg, karton z 2 workami próżniowymi po 11,34 kg (22,68 kg), puszka 10 kg 5-25°C 70%
Pieprz czarny 13,5% G500, 13% G550, 12,5% G570 Worek PP 25 kg 5-25°C 50-60%
Kawa robusta 12,5% S18 i S16, 13% S13 Worek jutowy 60 kg 10-20°C 50-65%
Wietnamski cynamon kasja 13,5% dla kasji w laskach 8 cm Karton 10 kg 15-19°C 60-70%
Suszone mango 18% plastry miękkie, 16% plastry low sugar Karton 10 kg lub karton 6 kg (40 torebek po 150 g) 4-20°C (sułtanki) 60-70% (sułtanki)

Dla owoców suszonych na miękko, kulek owocowych i suszonego chlebowca wilgotność i aktywność wody ustala się przy każdym zamówieniu. Prosimy podać oba parametry w zapytaniu ofertowym, a potwierdzimy je dla Państwa partii.

Jeśli chodzi o przechowywanie, kodeks postępowania Codex dotyczący aflatoksyn w orzechach z drzew zaleca wilgotność względną poniżej 70% i, w miarę możliwości, temperaturę 0 do 10°C. Specyfikacja AFI dla orzechów nerkowca podaje 0 do 10°C przy wilgotności 55 do 70%. Kodeks Codex dotyczący ochratoksyny A w kawie wyznacza granice: poniżej 60% ziarno nadal schnie, powyżej 80% wchłania wodę.

W kontenerze: skąd się bierze deszcz kontenerowy

W długim rejsie słońce w dzień nagrzewa dach kontenera, a ładunek, kartony i podłoga oddają parę wodną. W nocy para skrapla się na stygnącym dachu i kapie na górną warstwę, noc po nocy. Poradnik o pakowaniu i kontenerach opisuje to zjawisko na przykładzie orzechów nerkowca. Pocenie się ładunku to przypadek odwrotny: pod koniec podróży zimny towar styka się z ciepłym, wilgotnym powietrzem, jak w Gdańsku. Podręcznik kontenerowy GDV odradza otwieranie kontenera zaraz po dotarciu do celu, aby ładunek mógł wyrównać temperaturę z otoczeniem.

Środek Jak działa Ograniczenia
Ładunek o wilgotności nie wyższej niż w umowie Od początku mniej wody w kontenerze Jedyny środek, który usuwa źródło problemu
Papier lub karton na podłodze, ścianach i na wierzchu ładunku Przechwytuje pierwsze krople, jak zalecają TIS i Codex dla kawy Po nasiąknięciu przepuszcza wodę
Worki lub tyczki z pochłaniaczem wilgoci Usuwają parę wodną z powietrza Muszą wisieć wysoko, z dala od towaru, i mogą się nasycić przed krytycznymi dniami
Drożne wywietrzniki, kontenery wentylowane dla kawy Rozbijają wilgotną warstwę pod dachem Kontener wentylowany trzeba wybrać przy rezerwacji
Sztauowanie pod pokładem Mniejsze wahania między dniem a nocą Zamawiane przez spedytora

AFI wymaga pakowania nerkowców bez wewnętrznych wkładek papierowych, więc papier umieszcza się na ścianach kontenera, a nie w kartonie. Dodatki, takie jak wyściółka, pochłaniacze wilgoci czy rejestrator wilgotności, należy wpisać do umowy.

Opakowania próżniowe i w atmosferze ochronnej

Orzechy nerkowca zawierają 45 do 50% tłuszczu, z czym TIS wiąże ryzyko jełczenia, a reakcję napędza tlen. Każde opakowanie nerkowców w naszym katalogu jest szczelne: worki próżniowe, kartony z dwoma workami próżniowymi i puszki. AFI wymaga hermetycznego zamknięcia, a dla opakowań w atmosferze ochronnej spożywczego CO2 w ilości co najmniej 60%, z resztą w postaci azotu. Jeśli chcą Państwo puszek z gazem ochronnym, prosimy napisać o tym w zapytaniu ofertowym, a potwierdzimy skład gazu dla Państwa partii.

Ryzykiem przy pakowaniu próżniowym jest to, co AFI nazywa blokowaniem (blocking): ziarna sklejają się ze sobą przy wysokiej wilgotności i silnej próżni. Silne blokowanie, którego nie da się rozbić bez narzędzia, jest niedopuszczalne. Jako środek zaradczy AFI proponuje około 21 dni w zamrażarce, a potem około 5 dni temperowania w chłodni.

Dobry worek próżniowy jest twardy jak cegła, a miękki stracił szczelność. Pieprz w workach PP i kawa w workach jutowych nie mają żadnego uszczelnienia, więc bezpośrednio przejmują powietrze z magazynu.

Owady i fumigacja w ogólnym zarysie

AFI nie dopuszcza żywych szkodników w orzechach nerkowca i zakazuje bromku metylu, naftalenu oraz wszelkich chemikaliów, które zagrażają bezpieczeństwu żywności lub zmieniają smak. Codex sugeruje fumigację orzechów przy wydawaniu ich z magazynu na eksport, a TIS zaznacza, że z dokumentami może podróżować świadectwo fumigacji.

W magazynie, według TIS, sułtanki bardzo często padają ofiarą szkodników (mole, roztocza, chrząszcze), a kodeks Codex dla kawy zaleca kontrolę na obecność wołka kawowego w ramach integrowanej ochrony przed szkodnikami. Jeśli żywe owady pojawią się w dwóch lub więcej kartonach nerkowców, AFI zaleca zamrożenie całej dostawy w -18°C na co najmniej 21 dni.

Fumigant może jeszcze być w kontenerze w chwili dostawy. Kontener fumigowany w transporcie i niewywietrzony przed załadunkiem podlega kodeksowi IMDG i powinien mieć znak ostrzegawczy. Svedberg i Johanson przytaczają australijskie badanie, które wykazało pozostałości chemikaliów w 74 z 76 kontenerów, i podają, że znaków często brakuje. W każdym przychodzącym kontenerze należy zmierzyć stężenie gazów i przewietrzyć go, zanim ktokolwiek wejdzie do środka.

Magazyn: pięć zasad

  1. Chłodno i stabilnie: orzechy w 0 do 10°C, jeśli to możliwe, pozostałe produkty w zakresach TIS. Codex ostrzega, że słońce i grzejniki tworzą różnice temperatur, które przemieszczają wodę w obrębie partii.
  2. Sucho. Higrometr należy powiesić przy stosie, a nie w biurze. Celem jest poniżej 65 do 70%, a 75% to sygnał alarmowy.
  3. Palety nad podłogą i z dala od ścian. Oba kodeksy Codex zalecają ustawianie palet tak, by powietrze mogło krążyć. Gdański rząd zatęchł właśnie przy ścianie zewnętrznej.
  4. Przyprawy osobno. TIS zaleca sztauowanie przypraw oddzielnie od siebie nawzajem i z dala od żywności chłonącej zapachy, takiej jak kawa, a orzechy nerkowca są wrażliwe na ostre zapachy.
  5. Wydawanie według zasady FIFO, partiami. AFI wymaga kodów partii lub produkcji na każdym kartonie nerkowców i na liście pakowej. Rotację należy prowadzić według tych kodów, a nie daty przyjęcia, a przy przyjęciu zapisywać stan i wiek każdej partii, jak zaleca kodeks Codex dla kawy. AFI uznaje 24 miesiące za rozsądny okres dla prawidłowo przechowywanych nerkowców, TIS podaje dla pieprzu do 24 miesięcy, a dla sułtanek najwyżej 12.

Dzień rozładunku: jak wyglądają problemy i co dokumentować

Co widać lub czuć Typowa przyczyna Co udokumentować
Krople na suficie, zacieki na górnej warstwie Deszcz kontenerowy Zdjęcia, zanim cokolwiek zostanie ruszone, poplamione kartony według kodów partii
Mokre kartony przy podłodze lub drzwiach Przeciek lub woda z zewnątrz Uszczelki drzwi i światło dzienne widoczne przez dach przy zamkniętych drzwiach
Stęchły zapach przy otwieraniu drzwi Pleśń Godzina, zdjęcia, próbki z najbliższych worków
Zjełczały zapach lub smak przypominający farbę w nerkowcach Jełczenie Badanie laboratoryjne wolnych kwasów tłuszczowych i liczby nadtlenkowej (maksima AFI: 1,5% i 5 meq/kg)
Suszone owoce lub kulki owocowe sklejone w bloki Ciepło i nacisk albo wilgoć Zdjęcia otwartego opakowania i jego kartonu
Miękkie worki próżniowe, ziarna zlepione w bryłę Utrata szczelności albo blokowanie Liczba worków, zdjęcia
Żywe owady, oprzędy, odchody Porażenie szkodnikami Zdjęcia, zaplombowane próbki, partia odizolowana

Przed przecięciem plomby należy sfotografować numer kontenera, numer plomby obok konosamentu i kontener z zewnątrz. Następnie ładunek trzeba porównać z zaplombowaną próbką referencyjną, jak wyjaśnia poradnik o ocenie próbki.

Zgodnie z regułami hasko-visbijskimi pisemne zawiadomienie o stracie lub uszkodzeniu należy przekazać przewoźnikowi w chwili odbioru towaru, a jeśli szkoda nie jest widoczna, w ciągu trzech dni. Bez takiego zawiadomienia odbiór towaru stanowi dowód, że ładunek dotarł w stanie opisanym w konosamencie. Rzeczoznawcę ubezpieczyciela należy wezwać, zanim uszkodzony towar zostanie przeniesiony. Jak wyjaśnia poradnik o Incoterms, nawet Institute Cargo Clauses (A) wyłączają szkody wynikające z natury towaru, więc pleśń w ładunku wysłanym ze zbyt dużą wilgotnością zwykle nie jest objęta ochroną.

Tę samą dokumentację prosimy przesłać nam przez stronę kontaktową, a reklamację poprowadzimy wspólnie z Państwem.

Najczęściej zadawane pytania

W jakiej temperaturze i wilgotności przechowywać orzechy nerkowca?

W 0 do 10°C i przy wilgotności względnej 55 do 70%, czyli w warunkach optymalnych dla orzechów z drzew według AFI. Worki próżniowe powinny pozostać zamknięte aż do użycia.

Jak długo można przechowywać orzechy nerkowca?

AFI uznaje 24 miesiące za rozsądny okres przy prawidłowym przechowywaniu. W starszych partiach przed sprzedażą warto zbadać wolne kwasy tłuszczowe i liczbę nadtlenkową.

Czy pieprz i orzechy nerkowca mogą być w jednym magazynie?

Tak, w osobnych strefach. TIS zaleca przechowywanie przypraw oddzielnie od siebie nawzajem i od żywności chłonącej zapachy, w tym od kawy.

Czy pochłaniacze wilgoci zapobiegają deszczowi kontenerowemu?

Ograniczają go. Podręcznik kontenerowy GDV zaznacza, że muszą wisieć wysoko i mogą się szybko nasycić, więc najlepiej stosować je razem z suchym ładunkiem i papierowym przykryciem.

Ile mam czasu na zgłoszenie szkody armatorowi?

Zgodnie z regułami hasko-visbijskimi zawiadomienie trzeba złożyć na piśmie w chwili odbioru towaru, a jeśli szkoda nie jest widoczna, w ciągu trzech dni. Warto sprawdzić, które reguły stosuje Państwa konosament.

Źródła